اندازه گیری گوگرد در محصولات نفتی برای تعیین مقدار گوگرد کل در موادی مانند بنزین، گازوئیل، نفت و سایر فرآوردههای نفتی انجام میشود. برای این آزمون، بسته به نوع نمونه و محدوده غلظت گوگرد، میتوان از روشهایی مانند فلورسانس پرتو X یا XRF و فلورسانس فرابنفش استفاده کرد. نتیجه این آزمایش مشخص میکند نمونه چه مقدار گوگرد دارد و آیا از نظر کنترل کیفیت و الزامات مربوط به سوخت و فرآورده نفتی در محدوده قابل قبول قرار میگیرد یا خیر. در ادامه، روشهای اندازه گیری گوگرد، نحوه سنجش گوگرد کل و دستگاههای مورد استفاده برای تست گوگرد را بررسی میکنیم.
اندازه گیری گوگرد از کارهای بسیار مهم در صنایع تولیدی پتروشیمی و محصولات نفتی است. البته این موضوع به معنای آن نیست که تست گوگرد فقط مربوط به صنایع نفتی باشد. خیر اصلا اینچنین نیست. گوگرد، حاصل از سوختن هر چیزی که باشد، می تواند برای انسان مضر باشد.
انتخاب روش اندازهگیری گوگرد به نوع نمونه، محدوده غلظت گوگرد و دقت موردنیاز بستگی دارد. جدول زیر تفاوت روشهای رایج را نشان میدهد.
| روش اندازهگیری گوگرد | کاربرد | نمونههای مناسب | استاندارد / ویژگی | چه زمانی این روش را انتخاب کنیم؟ |
|---|---|---|---|---|
| طیفسنجی فلورسانس پرتو ایکس (XRF) | تعیین مقدار گوگرد کل | مواد نفتی، گازوئیل، بنزین و انواع سوخت | قابل انجام مطابق استانداردهایی مانند ASTM D4294 | زمانی که به یک روش سریع، غیرمخرب و مناسب برای کنترل کیفیت روتین فرآوردههای نفتی نیاز دارید. |
| فلورسانس فرابنفش (UV Fluorescence) | اندازهگیری دقیق مقادیر کم گوگرد | هیدروکربنهای مایع سبک و سوختهای موتور | حساسیت و دقت بالا در غلظتهای پایین | زمانی که مقدار گوگرد نمونه کم است و به دقت بالاتر برای اندازهگیری گوگرد در سوختهای کمگوگرد نیاز دارید. |
| آنالیز عنصری؛ کوره القایی / جذب مادون قرمز | سنجش دقیق مقدار گوگرد در مواد جامد | آلیاژهای فلزی، مواد معدنی و پلیمرها | مناسب برای آنالیز عنصری نمونههای جامد | زمانی که نمونه شما جامد است و اندازهگیری گوگرد در فلزات، مواد معدنی یا مواد صنعتی مدنظر است. |
گوگرد و استفاده های آن
گوگرد از عناصر فراوان در دنیاست که کشف آن به سال ها پیش از تاریخ باز می گردد. این ماده برای زیست و زندگی تمام موجودات روی کره زمین، از اهمیت بالایی برخوردار است. این عنصر برای تولید دو آمینواسید ضروری بدن و همچنین پروتئین ها استفاده می شود. گوگرد به خودی خود، سمی نیست اما ترکیب مایل به زرد رنگ و بدبویی دارد و ترکیبات خاص آن مانند اکسید گوگرد، روی سلامتی تاثیر بد دارد.
گوگرد به صورت طبیعی در کره زمین یافت می شود. حتی در نفت و سوخت های مختلف نیز، میزان مشخصی گوگرد وجود دارد. علاوه بر استفاده و فواید خوبی که گوگرد می تواند برای بشر و حیات روی کره زمین داشته باشد، اما ممکن است سلامتی انسان را هم تهدید کند. بنزین، گازوئیل و سوخت های مختلف، همگی دارای گوگرد هستند و شرکت های تولیدی محصولات نفتی و همچنین پالایشگاه ها به دنبال کاهش گوگرد در سوخت و محصولات تولیدی خود هستند. این کار با روش های مختلف اندازه گیری گوگرد امکان پذیر بوده و می توان با اندازه گیری گوگرد در محصولات نفتی، سعی کرد تا میزان آنها کاهش پیدا کند
.
روش اندازه گیری گوگرد
این روزها در اکثر شرکت های نفتی و پالایشگاه های دنیا، محصولات نفتی بسیار زیادی تولید می شود که هر کدام دارای میزان مشخصی گوگرد هستند. سوختن بنزین و گازوئیل که از محصولات پتروشیمی هستند، منجر به سوخته شدن گوگرد می شود و این کار می تواند برای سلامتی انسان و موجودات، خطر آفرین باشد. لذا اندازه گیری و تست گوگرد از طریق آزمایشات و دستگاه اندازه گیری گوگرد، بسیار مهم است. یکـی از قدیمی تریـن روش هـای اندازه گیـری گوگرد، رسـوب دادن سـولفات به صـورت سـولفات باریـم و اندازه گیری آن بـه روش گراویمتـری اسـت. برای اندازه گیری گوگرد، می توان از طیف سنجی اتمی با منبع پیوسته و با تفکیک بالا استفاده کرد. در این روش، تعیین میزان گوگرد با جذب مولکولی و منبع خطی طیف سنجی جذب اتمی انجام می شود. در صورتی که نیاز باشد اندازه گیری گوگرد کل در فرآورده های نفتی تست شود، می توان با روش فلورسانس پرتو ایکس یا فرابنفش این کار را انجام داد. در این روش می تواند نمونه تهیه شده را به طور مستقیم در معرض پرتو ایکس و یا فرابنفش قرار داد. البته نمونه باید از قبل در کوره حالت سوخت شده باشد. بعد از آن می توان با استفاده از آزمایش های خاص، غلظت گوگرد را بدست آورد. این کار نیز با تجزیه و تحلیل شدت فلورسانس با استفاده از دستگاه بدست می آید.
دستگاه اندازه گیری گوگرد
برای اندازه گیری گوگرد، نیازمند وجود یک دستگاه هستیم که بتوان با آن تست گوگرد را در نمونه های مختلف فراورده های نفتی انجام داد. فرآورده های نفتی مانند گازوئیل و بنزین، ممکن است بیش از حد دارای گوگرد باشند و در هنگام سوختن، اکسید گوگرد ایجاد کنند. بر همین اساس می توان با یک دستگاه تعیین و اندازه گیری گوگرد ، این مشکل را متوجه شد.
امروزه روش تعیین و اندازه گیری گوگرد در محصولات نفتی را با استفاده از آنالیزورهایی مانند XRF می توان اندازه گیری کرد. دستگاه های تست گوگرد که با روش XRF در آزمایشگاه های فرآورده های نفتی و در شرکت های پالایشگاهی وجود دارد و نمونه های مختلفی را می توان با آنها تست کرد.
و در پایان باید متذکر شد که هر چقدر در تست گوگرد نمونه ها، میزان غلظت گوگرد پایین باشد، مطمئنا محصول نفتی مورد نظر، بهتر است و خطر زیست محیطی ندارد.
دیدگاهتان را بنویسید