دستگاه نقطه اشتعال بسته یا فلش پوینت (flash point) بسته، دمایی را پیدا میکند که در آن یک مایع شروع به تولید بخار قابل اشتعال میکند. در واقع وقتی یک مایع را گرم میکنیم، از آن بخار بلند میشود. این دستگاه بررسی میکند که این بخارها در صورتی که به شعله برسند، در چه دمایی برای یک لحظه آتش میگیرند.
این عدد برای این مهم است که بفهمیم یک ماده چقدر خطر آتش سوزی دارد و چطور باید آن را ایمن نگهداری یا جابهجا کرد.
دستگاه تعیین نقطه اشتعال بسته نیک ابزار آزما بر اساس روش کاپ بسته پنسکی مارتنز طراحی شده و از هیتر برقی با توان ۱۵۰۰ وات، کنترل دستی حرارت، همزن برقی با سرعت حداکثر ۲۵۰ دور در دقیقه، منبع اشتعال گازی و فن خنککننده بهره میبرد. برق ورودی دستگاه ۲۲۰ ولت با فرکانس ۵۰ یا ۶۰ هرتز است.
در بسیاری از مایعات، خود مایع مستقیما نمیسوزد. بلکه بخارات تشکیل شده در بالای سطح مایع با هوا مخلوط شده و در صورت رسیدن به غلظت مناسب، قابلیت اشتعال پیدا میکنند. در آزمون فلش پوینت بسته، نمونه درون کاپی با درپوش استاندارد گرم میشود و در دماهای تعیینشده، شعله آزمون به فضای بخار وارد میشود.
کمترین دمایی که در آن، شعله به صورت لحظهای در بخارات نمونه منتشر میشود، به عنوان نقطه اشتعال بسته گزارش میشود. این عدد یکی از شاخصهای بررسی قابلیت اشتعال ماده است، اما بهتنهایی برای ارزیابی کامل خطر آتشسوزی کافی نیست.
دستگاه تست نقطه اشتعال بسته در آزمایشگاههای کنترل کیفیت صنایع نفت، پالایشگاه، پتروشیمی، تولید سوخت، روغن و روانکار، بازیافت روغن، تولید بیودیزل و مراکز آزمون فرآوردههای نفتی کاربرد دارد.
مهمترین کاربردهای دستگاه عبارتاند از:
ASTM D93 استفاده از روش پنسکی مارتنز را برای فرآوردههای تقطیری، روغنهای روانکار، سوختهای باقیمانده، نمونههای ویسکوز و نمونههای دارای ذرات جامد پیشبینی کرده است. این روش همچنین میتواند برای بررسی آلودگی مواد نسبتا کمفرار با ترکیبات فرار یا قابل اشتعال استفاده شود.
برای انتخاب دستگاه فلش پوینت، فقط دانستن اسم «نقطه اشتعال بسته» کافی نیست. باید دقیق مشخص کنید چه نمونهای را میخواهید تست کنید و شرایط آزمون شما چیست. مهمترین مواردی که قبل از انتخاب دستگاه باید در نظر بگیرید عبارتاند از: نوع نمونه (مانند سوخت، روغن یا حلال)، حدود تقریبی نقطه اشتعال، میزان غلظت یا ویسکوزیته، وجود ذرات جامد یا ناخالصی، احتمال تشکیل لایه روی سطح نمونه و همچنین استانداردی که باید طبق آن آزمون انجام شود.
بر اساس این موارد، روش آزمون در دستگاه پنسکی مارتنز به سه حالت تقسیم میشود:
Procedure A معمولا برای نمونههای همگن و نسبتا روان استفاده میشود. از جمله:
Procedure B برای نمونههایی مناسب است که به همزدن و شرایط حرارتی متفاوتی نیاز دارند. موارد زیر میتواند مناسب شما باشد:
این روش فقط برای بیودیزل خالص (B100) استفاده میشود. در این نوع نمونهها ممکن است به دلیل وجود مقدار کمی الکل باقیمانده، تشخیص شعله با چشم دقیق نباشد و خطا ایجاد شود. به همین دلیل، انجام این آزمون باید با دستگاهی انجام شود که بتواند شعله را بهصورت الکترونیکی تشخیص دهد.
بنابراین اگر میخواهید از روش C استفاده کنید، باید هنگام خرید دستگاه مطمئن شوید که دستگاه سیستم تشخیص الکترونیکی شعله دارد و بهصورت خودکار برای این روش تنظیم شده است.
دستگاه پنسکی مارتنز انتخاب مناسبی برای تمام مایعات قابل اشتعال نیست.
اگر نقطه اشتعال مورد انتظار نمونه کمتر از محدوده روش ASTM D93 باشد، ممکن است روشهایی مانند Tag Closed Cup یا Abel Closed Cup مناسبتر باشند. ASTM D93 عمدتا برای تعیین نقطه اشتعال فرآوردههای نفتی در محدوده ۴۰ تا ۳۷۰ درجه سانتیگراد تعریف شده است. این محدوده، دامنه روش استاندارد است و نباید بدون بررسی مشخصات ترمومتر و پیکربندی دستگاه، بهعنوان بازه عملی هر مدل دستگاه در نظر گرفته شود. این دستگاه در موارد زیر انتخاب مستقیم محسوب نمیشود.
| مورد | توضیح |
|---|---|
| اندازهگیری نقطه آتشگیری (Fire Point) | این پارامتر با روشهای دیگر مانند کاپ باز اندازهگیری میشود. |
| تعیین دمای خود اشتعالی | نیازمند تجهیزات و روشهای کاملا متفاوت است. |
| اجرای روش کلیولند کاپ باز ASTM D92 | مربوط به دستگاه کاپ باز است، نه کاپ بسته. |
| نمونههای دارای نقطه اشتعال بسیار پایین | به روشهای جایگزین مانند Tag یا Abel نیاز دارند. |
| رنگها و پوششهای پایهآب (ISO 2719) | باید مطابق استاندارد اختصاصی خود آزمون شوند. |
| نمونههایی با استاندارد آزمون متفاوت | در صورت تصریح استاندارد محصول، باید از روش دیگری استفاده شود. |
در دستگاه نقطه اشتعال بسته، نمونه داخل کاپ با درپوش قرار دارد و بخارات آن در فضای محدود بالای نمونه جمع میشوند. این دستگاه معمولا بر اساس روشهایی مانند ASTM D93 کار میکند.
در دستگاه نقطه اشتعال باز، سطح نمونه مستقیما در تماس با هوای محیط است. روش کلیولند ASTM D92 علاوه بر نقطه اشتعال، برای تعیین نقطه آتشگیری نیز کاربرد دارد.
انتخاب میان دستگاه بسته و باز باید بر اساس استاندارد محصول انجام شود، نه این که بر اساس محدوده دمایی یا قیمت دستگاه باشد. عدد به دستآمده از روش بسته و باز باید همراه با نام روش آزمون گزارش شود.
پیش از خرید یا دریافت پیشفاکتور دستگاه، اطلاعات زیر را مشخص کنید.
قیمت دستگاه تعیین نقطه اشتعال بسته به نوع پیکربندی و امکانات مورد نیاز آزمایشگاه بستگی دارد. دستی یا اتوماتیک بودن دستگاه، نوع سیستم تشخیص فلش، محدوده دما، نوع دماسنج، منبع اشتعال گازی یا الکتریکی، امکانات ثبت داده، چاپگر، سیستم اصلاح فشار، تجهیزات کالیبراسیون و اقلام همراه از عوامل مؤثر بر قیمت هستند. برای دریافت قیمت دقیق، بهتر است همراه درخواست خود این چهار مورد را اعلام کنید:
نیک ابزار آزما در زمینه طراحی و ساخت تجهیزات آزمایشگاهی، مشاوره خرید تجهیزات و راهاندازی آزمایشگاههای کنترل کیفیت فعالیت میکند. به همین دلیل انتخاب دستگاه میتواند بر اساس نوع آزمون، مشخصات نمونه و نیاز واقعی آزمایشگاه انجام شود.
برای انتخاب دستگاه نقطه اشتعال بسته، مشخصات نمونه و استاندارد مورد نیاز خود را برای کارشناسان نیک ابزار آزما ارسال کنید تا پیکربندی مناسب، تجهیزات اندازهگیری دما، اقلام همراه و شرایط نصب دستگاه پیش از صدور پیشفاکتور مشخص شود.
برای دریافت مشخصات فنی، قیمت دستگاه نقطه اشتعال بسته و مشاوره انتخاب مدل، با کارشناسان نیک ابزار آزما تماس بگیرید.
